+ Trả Lời Ðề Tài
kết quả từ 1 tới 3 trên 3

Ðề tài: Ném còn

  1. #1
    Gia nhập
    Mar 2007
    Bài gởi
    59

    Ném còn

    Với người Việt cổ xưa, trò chơi này thường dành cho giới nữ, con nhà quý phái, xưa kia là các mỵ nương, con gái Lạc hầu, Lạc tướng. Đối với các dân tộc Mường, Tày, H’mông, Thái... ném còn là trò tín ngưỡng hấp dẫn nhất của trai gái trong dịp hội xuân.



    Quả "còn" hình cầu to bằng nắm tay trẻ nhỏ, được khâu bằng nhiều múi vải màu, bên trong nhồi thóc và hạt bông (thóc nuôi sống con người, bông cho sợi dệt vải). Quả còn có các tua vải nhiều màu trang trí và có tác dụng định hướng trong khi bay. Sân ném còn là bãi đất rộng, ở giữa chôn một cây tre (hoặc vầu) cao, trên đỉnh có “vòng còn” hình tròn (khung còn), khung còn một mặt dán giấy đỏ (biểu tượng cho mặt trời), mặt kia dán giấy vàng (biểu tượng cho mặt trăng). Cả mặt giấy là biểu tượng cho sự trinh trắng của người con gái. Người chơi đứng đối mặt với nhau qua cây còn, ném quả còn lọt qua vòng còn trên đỉnh cột là thắng cuộc.

    Mở đầu cuộc chơi là phần nghi lễ, thầy mo dâng hai quả còn làm lễ giữa trời đất, cầu cho bản làng yên vui, mùa màng tươi tốt, nhà nhà no ấm. Sau phần nghi lễ, thầy mo cầm hai quả còn đã được “ban phép” tung lên cho mọi người tranh cướp, khai cuộc chơi ném còn năm đó. Các quả còn khác của các gia đình lúc này mới được tung lên như những con chim én.




    Ném còn làm cho người trong cuộc hào hứng

    Trước khi khép hội, thầy mo rạch quả còn thiêng (đã được ban phép) lấy hạt bên trong, tung lên để mọi người cùng hứng lấy vận may. Người Tày quan niệm hạt giống này sẽ mang lại mùa màng bội thu và may mắn, vì nó đã được truyền hơi ấm của những bàn tay nam nữ (âm - dương).

    Ném còn làm cho người trong cuộc hào hứng, người đứng ngoài hò reo cổ vũ khiến không khí cuộc chơi rất sôi nổi, hấp dẫn. Ném còn là trò chơi không những thu hút nam nữ thanh niên mà nhiều người lớn tuổi cũng rất thích. Trò vui này mang ý nghĩa phồn thực, cầu mong giao hoà âm - dương, mùa màng tươi tốt.

    ( ST /www.nguoivienxu.vietnamnet )
    Ngày mai thiên sứ về trời
    Riêng tôi ở lại bên người tôi yêu

  2. #2
    Gia nhập
    Sep 2006
    Bài gởi
    1,707

    Trả lời: Ném còn

    Hội tung còn


    Là trò chơi dân gian của người Thái khi mùa xuân đến hay dịp cúng bản, tế mường. "Còn" được làm bà con làm bằng vải, những mảnh vải vụn cắt thành hình ô vuông, có cạnh khoảng 18cm, gấp chéo 4 góc vào nhau, bên trong nhồi bằng hạt bông hay hạt thóc biểu thị của sự cầu mong nảy nở sinh sôi.

    Dây còn cũng được khâu bằng vải, dài độ nửa sải tay, một đầu đính vào điểm tâm giao của hình vuông quả còn. Tua còn được cắt bằng vải vụn, đủ màu sắc, sau đó đính vào 4 góc quả còn và đính so le điểm trên dây còn, tạo thành biểu tượng như hình con rồng bay. Tiếng Thái gọi là "cón cuống", mang niềm tin gửi gắm nơi con rồng đem lại sự phồn thịnh, hạnh phúc.

    Có 2 cách chơi:

    Cách thứ nhất: Thanh niên nam nữ chưa vợ, chưa chồng thì chơi theo tục tỏ tình, giao duyên. Tục này thường diễn ra vào dịp tế mường. Trai gái ăn mặc chỉnh tề với trang phục truyền thống, các cô gái chọn một bãi đất bằng phẳng để rủ các chàng trai ra chơi còn. Nam đứng một bên, nữ đứng một bên, thoạt đầu còn tung sang nhau đại trà, sau dần dần đôi nào phải lòng nhau tự khắc ném cho nhau, hình thức này sau cùng là chơi từng đôi một, thông qua hội tung còn nhiều đôi trở thành chồng, thành vợ của nhau.

    Cách thứ hai: Gọi là tọt cón vóng là tung còn vòng, ở giữa sân bãi, người ta chôn một cây tre cao 8 - 10m, đầu trên cao có gắn một cái vòng tròn đường kính khoảng 50 - 70cm theo phương thẳng đứng. Sau đó gắn vải đỏ, phần trên khâu chắc vào mép vòng, ở dưới thả buông để khi ai đó tung trúng vào trong vòng còn dễ phát hiện ra.

    Hình thức chơi: Có thể bên nam, bên nữ, hoặc tùy chọn; nếu ai tung lọt tâm vòng thì người đó đạt thành tích, giải thưởng là đôi chén rượu (tùy quy ước mỗi cuộc thi). Cũng có thể chia đội và Ban tổ chức sẽ quy định cách đứng chơi và mục tiêu là phải tung quả còn chui qua vòng. Tổ trọng tài theo dõi chấm điểm.

    Trò chơi tung còn vừa mang tính văn hóa lại vừa mang tính thể thao, rèn luyện sự tinh tế, khéo léo, tài tình, ước lệ và duyên dáng, nhẹ nhàng khi tung, khi bắt; vừa kết hợp các động tác toàn thân, vừa sảng khoái tinh thần, vừa được giao lưu, tỏ tình, đoàn kết, vui vẻ. Công cụ vừa rẻ tiền lại vừa dễ chơi, ai chưa biết chơi chỉ cần quan sát một đôi lần là sẽ nhập cuộc được ngay.

    _________凯元_________
    Ta nguyện làm đôi cánh chim câu
    Nâng tình yêu dâng cho đời tất cả!

  3. #3
    Gia nhập
    Sep 2006
    Bài gởi
    1,707

    Trả lời: Ném còn

    Ném còn hay tung còn?



    Nếu ai đã từng được xem hội tung còn mới hoặc được tham dự trò chơi này mới hiểu tại sao người ta gọi là "tung" chứ không phải là "ném" còn. Bởi thế này nhá:

    Các bạn thử hình dung: cái cột còn làm bằng cây tre, cao tới 8 - 10m, cao ngang với cái nhà 2 tầng; 2 đội phải đứng cách cột còn chừng 10m, vậy là cách nhau ít nhất là 18 - 20 hoặc hơn 20m.

    Ném là từ chỉ động tác ném ra xa hoặc ném sang ngang, hoặc có cầu vồng cánh cung một chút thôi, còn tung là phải làm sao để tung quả còn không chỉ lên được cao mà phải ước lượng chuẩn cho quả còn chui qua cái vòng trên đỉnh cột còn và theo quán tính, quả còn sẽ bay sang bên đối phương.

    Bởi thế, nên quả còn là phải có dây, dây dài chừng 1m. Quả còn đủ nặng để có đà bay lên và lao đi. Như trên đã trình bày, quả còn nhồi bằng hạt bông hay hạt thóc có trọng lượng vừa đủ để bay, nhưng cũng không gây đau đớn, trầy xước nếu lỡ rơi vào trán ai, vào người ai. Điều nữa, những cái tua rua kia là nhằm để giảm sức rơi của nó, làm sao để khi nó rơi, người nhận đủ biết hướng nó sẽ rơi và tránh kịp, nếu là người chơi giỏi còn có thể túm được dây còn. Và một điều nữa, vì được nhồi bằng hạt thóc, hạt bông được bọc vải, hơi lỏng không chặt, đủ để nó rơi xuống đất kêu "bịch" một tiếng nhẹ khiến cho quả còn rơi đâu trúng đấy, nằm đấy không lắn, không nẩy, không văng.

    Cái dây để người tung cầm một đầu, đầu kia nhờ sức nặng của quả còn mà xoay. Cách xoay là xoay cả cánh tay xoay xung quanh bả vai nhưng cùng chiều với kim đồng hồ (xoay ra phía sau). Túm vào đầu dây mà xoay đều chừng 5, 7, 10 vòng, đến lúc chuẩn bị hất lên thì rời tay còn mà tung lên. Nếu đúng nhịp, đúng điểm tung, quả còn sẽ bay cao và lao đi.

    Để quả còn được tung đúng vào trong vòng tròn trên ngọn cây còn thì vị trí đứng và cách lăng tay xoay quanh bả vai, sẽ là rất quan trọng. Nếu biết lấy cột còn làm chuẩn mà căn sao cho khi ta xoay tay, vòng tròn tạo ra từ tay sẽ gần như dùng cột còn làm đường tiếp tuyến, cứ thế, khi căn chuẩn và lựa vòng xoay tay đúng điểm dừng để tung còn lên sẽ là những yếu tố quyết định thành - bại.

    Không ít người thấy bà con dân tộc chơi, cũng "thử" lần đầu, do không biết tung đúng lúc, quả còn không bay lên cao về phía trước mà lại bay ra phía sau. Tạo cho cả sân chơi được phen cười rôm rả.

    Một yếu tố quan trọng nữa, ấy là sự khéo léo và uyển chuyển, nhịp nhàng mà không cần đến sức mạnh của cơ bắp. Tung còn, thực sự làm nên dáng mảnh mai, yêu kiều, nhẹ nhàng đến dịu dàng của người con gái Thái.


    _________凯元_________
    Ta nguyện làm đôi cánh chim câu
    Nâng tình yêu dâng cho đời tất cả!

+ Trả Lời Ðề Tài

Thread Information

Users Browsing this Thread

There are currently 1 users browsing this thread. (0 members and 1 guests)

     

Bookmarks

Quyền Hạn Của Bạn

  • You may not post new threads
  • Bạn không thể gửi trả lời
  • Bạn không thể gửi tập tin đính kèm
  • Bạn không thể chỉnh sửa bài viết của bạn